پیوند قرنیه
قرنیه بخش شفاف و جلویی کره چشم است که نقش مهمی در عبور و تمرکز نور بر روی شبکیه ایفا میکند.
پیوند قرنیه عملی است که در آن بخشی یا تمام قرنیه آسیبدیده با قرنیه سالم اهدایی جایگزین میشود. این عمل ممکن است بهصورت تمام ضخامت یا لایهای انجام شود.
دلایل نیاز به پیوند قرنیه
پیوند قرنیه معمولاً به دلیل کدورت یا آسیب قرنیه انجام میشود که میتواند ناشی از موارد زیر باشد:
- بیماریهای مادرزادی قرنیه
- عفونتهای قرنیه
- قوز قرنیه یا نازک شدن آن
- ضربه یا سوختگیهای شیمیایی
- آسیبهای ناشی از جراحیهای چشمی پیشین
- هر نوع بیماری قبلی که موجب کدورت قرنیه شده باشد
کاهش دید، شایعترین علامت کدورت قرنیه است و پیوند میتواند در بهبود بینایی مؤثر باشد.
انواع پیوند قرنیه
- پیوند تمام ضخامت (PK)
- پیوند لایهای (نیمه ضخامت):
- پیوند لایههای جلویی قرنیه (DALK)
- پیوند لایههای پشتی قرنیه (DSAEK)
فرآیند انجام جراحی پیوند قرنیه
قبل از جراحی، بیمار باید آزمایشها و معاینات لازم را انجام دهد و مشاورههای تخصصی، از جمله بیهوشی و داخلی، دریافت کند.
قرنیه اهدایی از طریق بانک چشم و با درخواست پزشک و پرداخت هزینه تهیه میشود.
جراحی بسته به نوع پیوند و شرایط بیمار، با بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی انجام میگیرد. در طول عمل، بخش آسیبدیده قرنیه با ابزارهای دقیق برداشته شده و با قرنیه سالم جایگزین میشود. در صورت نیاز، این قرنیه با بخیههای بسیار ظریف در جای خود ثابت میشود.
مدت زمان جراحی معمولاً بین یک تا دو ساعت است.
مراقبتهای پس از جراحی پیوند قرنیه
- تا حد امکان به پشت بخوابید و از خوابیدن به سمت چشم جراحیشده پرهیز کنید.
- داروها و قطرههای چشمی را طبق دستور پزشک مصرف کنید؛ این داروها ممکن است تا چند ماه یا حتی بهصورت دائم تجویز شوند.
- از مالیدن چشمها یا دستکاری بخیهها خودداری کنید.
- بخیهها معمولاً پس از چند ماه و بهتدریج برداشته میشوند.
- در هفتههای اول از انجام فعالیتهای سنگین پرهیز کنید.
- در مورد زمان بازگشت به ورزشهایی مانند شنا با پزشک مشورت کنید.
- از حضور در محیطهای آلوده و پر گرد و غبار اجتناب نمایید.
- در صورت بروز درد، با مشورت پزشک از مُسکن خوراکی استفاده کنید. اگر درد بهبود نیافت، احتمال افزایش فشار داخل چشم وجود دارد؛ سریعاً به چشمپزشک یا اورژانس مراجعه نمایید.
- معاینات پس از عمل بسیار مهم هستند؛ در زمانهای تعیینشده حتماً مراجعه کنید.
- بهبود بینایی معمولاً تدریجی و در طی چند ماه رخ میدهد و به وضعیت کلی چشم، شبکیه و عصب بینایی بستگی دارد؛ صبور باشید و دستورات پزشکی را رعایت کنید.
- حمام تا روزهفتم فقط از گردن به پایین و بدون تماس آب با چشم انجام شود. پس از برداشتن لنز پانسمانی، حمام کامل با شامپو بچه بلامانع است.
- از مصرف غذاهای تند و محرک که ممکن است باعث عطسه یا سرفه شوند خودداری کنید.
- رژیم غذایی سالم و سرشار از میوه، سبزیجات و آب کافی داشته باشید تا از یبوست جلوگیری شود.
- از استفاده از لوازم آرایشی در اطراف چشم پرهیز کنید.
- در هفته اول پس از عمل، نماز را به صورت نشسته بخوانید و از سجده و خم شدن زیاد خودداری کنید.
- برای وضو از تیمم با سنگ تمیز استفاده نمایید.
-
نکات مهم و هشدارها
افرادی که تحت عمل پیوند قرنیه قرار میگیرند باید بدانند که احتمال پسزده شدن قرنیه پیوندی تا پایان عمر وجود دارد. در صورت مشاهده هر یک از علائم هشدار، بلافاصله به پزشک جراح خود یا اورژانس چشم مراجعه نمایید.
علائم هشدار پس از جراحی پیوند قرنیه:
- درد شدید و مقاوم به مُسکن
- حساسیت به نور
- قرمزی شدید یا مداوم چشم
- احساس وجود جسم خارجی در چشم برای مدت طولانی
- ترشح غلیظ و چسبناک
- کاهش تدریجی دید
- خونریزی داخل چشم